Paardencoaching bij trauma en PTSS

Trauma is geen zwakte. Het is een overlevingsreactie die vastgelopen is.

Je autonome zenuwstelsel heeft drie standen: veilig en verbonden, alert en klaar om te vechten of vluchten, of bevroren en afgesloten. Bij trauma raakt dit systeem ontregeld. Je schakelt sneller naar alarm dan nodig. Of je voelt helemaal niets meer.

Dit is hoe lichaamsgerichte modellen over zenuwstelselregulatie het beschrijven — en hoewel de exacte neurobiologie nog onderwerp van wetenschappelijk debat is, klopt het patroon voor veel mensen met trauma precies.

Het verklaart waarom je soms tegelijk moe en onrustig bent. Waarom je jezelf niet kunt kalmeren met ademhalingsoefeningen. Waarom je emoties soms uit het niets komen of juist helemaal wegblijven.

Paardencoaching bij trauma begint bij het herkennen van deze patronen. Niet door erover te praten, maar door ze te voelen.

Mijn werkwijze is gebaseerd op het werk van Bessel van der Kolk, Peter Levine en Gabor Maté. Ik volg de wetenschappelijke discussie over zenuwstelselmodellen kritisch en volg jaarlijks trainingen bij het NICABM om deze kennis actueel te houden.

Stap 1: Veiligheid eerst

Voordat we aan trauma werken, zorgen we dat je zenuwstelsel genoeg draagkracht heeft. We oefenen met grenzen stellen, met het herkennen van je eigen alarmreacties, met het vinden van ankerpunten in je lichaam. Het paard helpt daarbij: het respecteert grenzen direct en laat je ervaren wat veiligheid voelt.

Stap 2: Het lichaam laten spreken

Pas als er voldoende veiligheid is, gaan we werken met de spanning die in je lichaam zit. Niet door het verhaal opnieuw te vertellen, maar door te voelen wat er gebeurt als je bij het paard staat. Wat doet je ademhaling? Waar span je aan? Wat gebeurt er als het paard dichterbij komt?

Stap 3: Ontladen en integreren

Trauma-energie die vastgezet is, moet losgelaten worden. Dat kan trillen zijn, huilen, diep ademhalen, of gewoon stilstaan met een paard dat tegen je aan staat. Na elke sessie vertalen we wat er bij de paarden is gebeurd naar je dagelijks leven. Je krijgt somatische oefeningen mee voor thuis.

Waar past dit goed bij?

Paardencoaching bij trauma is geen vervanging voor therapie. Het is een aanvulling die werkt waar gesprekstherapie niet bij kan.

Dit traject past bij je als je:

• naast EMDR of gesprekstherapie iets zoekt dat op lichaamsniveau werkt
• na therapie merkt dat je hoofd het snapt maar je lijf nog niet mee is
• vastloopt in gesprekstherapie omdat je dissocieert of niet bij je emoties kunt
• als professional functioneert maar ’s avonds instort
• als veteraan of hulpverlener te maken hebt met beroepsgerelateerd trauma

Bij ernstige klachten verwijs ik door. Ik werk waar nodig samen met je therapeut of behandelaar.

Paard-geassisteerde interventies bij PTSS worden steeds beter onderzocht. De Universiteit Utrecht voert momenteel het H-PWR onderzoek (Paardenkracht) uit, waarin veteranen en hulpverleners met PTSS worden gemonitord tijdens paard-geassisteerde trajecten. Zowel mens als paard worden fysiologisch gemeten.

Eerdere studies tonen aan dat interactie met paarden leidt tot verlaging van cortisol, verbetering van hartritmevariabiliteit en vermindering van PTSS-symptomen zoals herbeleving, vermijding en prikkelbaarheid.

Meer lezen? Bekijk de bibliografie op mijn verdiepingspagina of het H-PWR onderzoek van de Universiteit Utrecht.

Voor sommige mensen raakt trauma aan geloof. Aan vertrouwen, aan zingeving, aan de vraag waar God was toen het gebeurde. Ik werk geloofssensitief: als dat voor jou relevant is, mag het onderdeel zijn van je traject.